Opracowanie:
Departament Porządku Publicznego MSWiA
ul. Stefana Batorego 5
02-514 Warszawa
tel. (0-prefix) 601 62 89, 845 67 53, fax 845 67 54
Departament Administracji Publicznej MSWiA
ul. Wspólna 2/4
00-505 Warszawa
tel. (0-prefix) 661 88 69, 628 75 96, fax 661 94 08
Departament Zezwoleń i Koncesji MSWiA
ul. Domaniewska 36/38
00-950 Warszawa
tel. (0-prefix) 601 17 93, 845 19 38, fax 848 97 81
Biuro Służby Prewencyjnej KGP
ul. Puławska 148/150
02-514 Warszawa
tel. (0-prefix) 601 30 04, 843 05 34, fax 601 48 77
SPIS TREŚCI
Wstęp
|
Rozdział 1. Podstawy prawne współpracy służb porządku publicznego
(Policji) z jednostkami samorządu terytorialnego, firmami ubezpieczeniowymi
oraz podmiotami świadczącymi usługi w zakresie ochrony osób i mienia
|
Rozdział 2. Obszary współpracy Policji z jednostkami samorządu
terytorialnego, firmami ubezpieczeniowymi oraz podmiotami zajmującymi się
ochroną osób i mienia
|
2.1. Wzajemne
szkolenia dla policjantów, ubezpieczycieli, pracowników firm fizycznej i
technicznej ochrony osób i mienia oraz przedstawicieli samorządu powiatowego
i strażników gminnych
|
2.1.1.Tematyka szkoleń
|
2.1.2.Model szkoleń
|
2.1.3.Podział szkoleń
|
2.1.4.Finansowanie
|
2.2. Edukacja
społeczeństwa i promowanie systemów zabezpieczeń technicznych zmniejszających
ryzyko stania się ofiarą przestępstwa
|
2.2.1. Edukacja społeczeństwa
|
2.2.2. Edukacja pracowników
instytucji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
|
2.2.1. Edukacja społeczeństwa
|
2.2.2. Edukacja pracowników
instytucji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych
|
2.2.3. Propagowanie systemu
zabezpieczeń i rozwiązań technicznych zmniejszających ryzyko stania się
ofiarą przestępstwa
|
2.3. Zasady i
mechanizmy współdziałania służb porządku publicznego z firmami świadczącymi
usługi w zakresie ochrony osób i mienia
|
2.3.1. Ochrona zabytków
|
Rozdział 3. Sposób realizacji zadania
|
3.1. Zespoły
monitorujące wykonanie zadania
|
3.2. Konferencje
wojewódzkie
|
3.3. Poziom
centralny
|
Załącznik Nr 1: Zasady
wyrażania zgody na korzystanie z nazwy Programu Poprawy Bezpieczeństwa
Obywateli „Bezpieczna Polska” w programach mających na celu poprawę
bezpieczeństwa obywateli
|
Załącznik Nr 2: Założenia
dotyczące poprawy ochrony obiektów muzealnych , sakralnych oraz innych
obiektów, w których zgromadzone są dobra kultury narodowej na szczeblu
centralnym, wojewódzkim i powiatowym
|
Podstawę niniejszego opracowania stanowi zapis w Rządowym Programie
Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli BEZPIECZNA POLSKA zobowiązujący Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji do opracowania mechanizmów
współdziałania nadzorowanych służb z jednostkami samorządu terytorialnego,
firmami ubezpieczeniowymi i firmami ochrony osób i mienia oraz
ubezpieczycielami na rzecz propagowania rozwiązań technicznych zmniejszających
ryzyko stania się ofiarą przestępstwa.
Jednym z warunków poprawy skuteczności działań w zakresie
propagowania wiedzy o rozwiązaniach technicznych zmniejszających ryzyko stania
się ofiarą przestępstwa jest potrzeba ścisłej współpracy między wszystkimi
podmiotami zaangażowanymi w realizację tego zadania. Należą do nich służby
porządku publicznego, jednostki samorządu terytorialnego, instytucje
ubezpieczeniowe oraz podmioty fizycznej i technicznej ochrony osób i mienia.
Specyfika i charakter działalności tych podmiotów różnią się, cel jest natomiast
wspólny. Odmienny profil i specyfika podejmowanych przedsięwzięć stwarzają
możliwość wymiany doświadczeń i wiedzy zdobytej przez wyżej wymienione pomioty
z korzyścią dla wszystkich zainteresowanych stron.
Niniejsze opracowanie określa obszary wspólnego zainteresowania i form
współpracy, która za warunek realizacji założeń w nim określonych przyjmuje
istnienie ze strony wszystkich zainteresowanych stron woli współdziałania na
rzecz poprawy skuteczności działań w zdefiniowanym obszarze.
Przedstawione wytyczne i propozycje wskazują
wszelkie podmioty, które mogą uczestniczyć w realizacji zadania, a także sposób
monitorowania jego realizacji.
W przedstawionym materiale do podstawowych form
współpracy zaliczono:
Ponadto dokument niniejszy proponuje zasady i mechanizmy
współdziałania służb porządku publicznego z firmami świadczącymi usługi w
zakresie ochrony osób i mienia.
Należy nadmienić,
iż materiał był konsultowany z zainteresowanymi środowiskami, tj. z: Związkiem
Powiatów Polskich, Związkiem Miast Polskich, Związkiem Gmin Wiejskich RP,
Krajową Radą Komendantów Straży Miejskich i Gminnych, Ogólnopolskim
Stowarzyszeniem Producentów, Projektantów i Instalatorów Systemów Alarmowych
POLALARM, Polską Izbą Systemów Alarmowych, Polskim Stowarzyszeniem Ochrony
Osób, Mienia i Usług Detektywistycznych, Polskim Związkiem Pracodawców, Polską
Izbą Ubezpieczeń oraz Komisją Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych.
Podstawy
prawne współpracy Policji z jednostkami samorządu terytorialnego ujęte są w
następujących aktach normatywnych:
1.
ustawa z
dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j., Dz.U. Nr 7 z 2002 r., poz. 58, z
późn. zm.),
2.
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 1996 roku w sprawie
szczegółowego trybu korzystania przez policjantów z pomocy instytucji
państwowych, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego,
jednostek gospodarczych i organizacji społecznych oraz osób (Dz.U. Nr 107 z
1996 r., poz. 501),
3.
ustawa z
dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (t.j., Dz.U. Nr 142 z 2001
r., poz. 1590, z późn. zm.),
4.
ustawa z
dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (t.j., Dz.U. Nr 142 z 2001
r., poz. 1592, z późn. zm.),
5.
ustawa z
dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j., Dz.U. Nr 142 z 2001r., poz.
1591, z późn. zm.),
6.
ustawa z
dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (t.j. Dz.U. Nr
80 z 2001 r., poz. 872, z późn. zm.),
7.
ustawa z
dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks karny (Dz.U. Nr 88 z 1997 r., poz. 553, z późn.
zm.).
Kontekst omawianej problematyki wymaga powołania się również na:
8.
ustawę z
dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr 124 z 2003r.,
poz. 1151),
9.
ustawę z
dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (Dz.U. Nr 114 z 1997 r.,
poz. 740, z późn. zm.),
10.
ustawę z
dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162
z 2003 r., poz. 1568).
Ponadto należy zauważyć, iż obowiązujące dotychczas rozporządzenie
Ministra Kultury i Sztuki z dnia 16 lutego 1999 r. w sprawie zasad organizacji
wojewódzkich oddziałów Służby Ochrony zabytków (Dz.U. Nr 39 z 1999 r., poz.
391) zostanie zastąpione rozporządzeniem, wydanym na podstawie art. 92 ust. 7
cyt. ustawy. Dotychczasowe wojewódzkie oddziały Służby Ochrony Zabytków zostaną
przekształcone zgodnie z ww. ustawą w wojewódzkie urzędy ochrony zabytków,
których organizacja zostanie ustalona na nowo.
Na mocy obowiązujących aktów prawnych starosta oraz
Ponadto wskazać należy, że powiatowe komisje bezpieczeństwa i
porządku, powołane na mocy art. 38a ustawy o samorządzie powiatowym, stanowią
właściwe forum, które może realizować zapisy niniejszego dokumentu. Z racji
swego składu oraz uprawnień komisje są na poziomie lokalnym właściwymi
podmiotami do nawiązania współpracy m.in. ze stowarzyszeniami, fundacjami oraz
innymi organizacjami i instytucjami działającymi w sferze bezpieczeństwa i
porządku publicznego (art. 38b ust. 2).
Dodać należy, że
art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. Nr 7 z 2002 r., poz. 58, z późn. zm.)
nakłada na Policję zadanie nadzoru m.in. nad specjalistycznymi formacjami
ochronnymi. Zadanie to jest bardzo istotne szczególnie w kontekście
problematyki, której poświęcony jest niniejszy materiał.
Ponadto zaznaczenia wymaga, iż obowiązek
udzielania pomocy funkcjonariuszom Policji jest nałożony na instytucje
państwowe, organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego, jednostki
gospodarcze i organizacje społeczne oraz osoby przez § 2 rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 13 sierpnia 1996 roku w sprawie szczegółowego trybu
korzystania przez policjantów z pomocy instytucji państwowych, organów
administracji rządowej i samorządu terytorialnego, jednostek gospodarczych i
organizacji społecznych oraz osób.
Wydane do ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i
mienia (Dz.U. Nr 114 z 1997 r., poz. 740, z późn. zm.)
rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia
1998 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad współpracy specjalistycznych
uzbrojonych formacji ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej
obrony cywilnej i strażami gminnymi (miejskimi) (Dz.U. Nr 161 z 1998 r., poz.
1108) wskazuje, na czym polega współpraca Policji z formacjami ochronnymi.
Zapisy przedmiotowego rozporządzenia wymagają jednak uszczegółowienia
(zob. rozdz. 3), podobnie jak rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 14 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i
wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych
i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz.U.
Nr 129 z 1998 r., poz. 858, z późn. zm.). Dlatego też w
2004 r. kontynuowane będą prace nad nowelizacją obydwu wymienionych
rozporządzeń.
W art. 3 ww. ustawa wskazuje, że ochrona
osób i mienia realizowana jest w formie bezpośredniej ochrony fizycznej (stałej lub doraźnej; polegającej
na stałym dozorze sygnałów przesyłanych, gromadzonych i przetwarzanych w
elektronicznych urządzeniach i systemach alarmowych; polegającej na
konwojowaniu wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub
niebezpiecznych) oraz zabezpieczenia
technicznego (polegającego na: montażu elektronicznych urządzeń i systemów
alarmowych, sygnalizujących zagrożenie chronionych osób i mienia, oraz
eksploatacji, konserwacji i naprawach w miejscach ich zainstalowania; montażu
urządzeń i środków mechanicznego zabezpieczenia oraz ich eksploatacji,
konserwacji, naprawach i awaryjnym otwieraniu w miejscach zainstalowania).
Dodać należy, iż art. 37 ustawy o ochronie osób i mienia w następujący
sposób określa zakres praw
pracowników ochrony do podejmowania działań poza granicami chronionych obiektów
i obszarów:
1.
w pkt 1 (zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 3): pracownik
ochrony jest uprawniony do ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty
bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla
chronionego mienia, w celu niezwłocznego oddania tych osób Policji,
2.
w pkt 2: pracownik ochrony ma prawo użycia podczas
konwojowania wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub
niebezpiecznych środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 38 ust.
2 pkt 1-3 oraz 5 i 6 (tj. siły fizycznej w postaci chwytów obezwładniających
oraz podobnych technik obrony; kajdanek; pałek
obronnych wielofunkcyjnych; paralizatorów elektrycznych; broni gazowej i
ręcznych miotaczy gazu) lub broni palnej, w przypadku gwałtownego, bezprawnego
zamachu na konwojowane wartości lub osoby je ochraniające.
Uprawnienia pracowników ochrony poza granicami
chronionych obiektów i obszarów wynikają jedynie z faktu wykonywania zadań
ochrony osób i mienia.
Dodać należy, iż na podstawie art. 20 ustawy o
Policji oraz art. 25 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, współpraca Policji
z firmami ubezpieczeniowymi polega na wzajemnej informacji, w szczególności,
gdy jest to konieczne dla skutecznego zapobieżenia określonym w art. 19 ust. 1
ustawy o Policji przestępstwom lub dla ich wykrycia albo ustalenia sprawców i
uzyskania dowodów.
W odniesieniu do dóbr kultury na uwagę
zasługują przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w
szczególności art. 4 pkt 2-4, art. 5 pkt 3, art. 18, art. 71 ust. 2 oraz art.
87 ustawy, wskazujące organy właściwe do sprawowania ochrony dóbr kultury i
określające obowiązki wojewodów i jednostek samorządu terytorialnego w
omawianym zakresie.
Wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i
Administracji w dniu 14 marca 2003r. (DP-II-37/03/PR) Zasady wyrażania zgody na korzystanie z nazwy Programu Poprawy
Bezpieczeństwa Obywateli BEZPIECZNA POLSKA w programach mających na celu
poprawę bezpieczeństwa obywateli określają warunki, na jakich instytucje
publiczne, organizacje pozarządowe oraz firmy ubezpieczeniowe i podmioty
zajmujące się ochroną osób i mienia mogą zamieszczać na swoich materiałach
edukacyjno-profilaktycznych hasło „z serii programu BEZPIECZNA POLSKA” lub znak
graficzny kojarzący się z programem BEZPIECZNA POLSKA (zob. Załącznik nr 1).
Z kolei zapisy
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks karny (Dz.U. Nr 88 z 1997 r., poz.
553, z późn. zm.) mówiące o uprawnieniach i
zobowiązaniach obywatelskich odnoszą się również do pracowników ochrony –
jednak nie jako do osób pracujących w specyficznym zawodzie, ale jako do
zwykłych obywateli, przedstawiają się następująco:
1.
§ 1 art. 162 k.k.
stanowi, iż kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim
niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie
udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na
niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega
karze pozbawienia wolności do lat 3. Zaś § 2 tego art. mówi, że nie
popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne
poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których jest możliwa
niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej;
2.
art. 25 k.k. – szczególnie § 1 – wskazuje, iż nie popełnia
przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na
jakiekolwiek dobro chronione prawem;
3.
zaś § 1 art. 26 k.k. stanowi, że nie popełnia przestępstwa,
kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego
jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można
inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra
ratowanego, natomiast §2 art. 26 mówi, że nie popełnia przestępstwa także ten,
kto, ratując dobro chronione prawem w warunkach określonych w § 1, poświęca
dobro, które nie przedstawia wartości oczywiście wyższej od dobra ratowanego;
4.
na mocy art. 243 k.p.k. każdy ma prawo ująć osobę na gorącym
uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu
przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić
jej tożsamości. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.
Podsumowując należy stwierdzić, że obowiązujące
przepisy stwarzają prawne możliwości do podejmowania działań na rzecz ochrony
osób i mienia, przez uprawnione do tego podmioty, jak również przez zwykłych
obywateli, którzy mogą być świadkami lub ofiarami popełnienia przestępstwa. Od
ich woli współpracy zależy jednak skuteczność tych działań i wypracowanie w
praktyce mechanizmów i metod współdziałania w zakresie poprawy stanu
bezpieczeństwa osób i mienia.
Rządowy
Program Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli BEZPIECZNA POLSKA uznaje w zakresie
zapobiegania przestępczości bardzo ważną rolę zarówno jednostek samorządu
terytorialnego, jak również organizacji pozarządowych i innych instytucji
społeczeństwa obywatelskiego.
Propagowanie rozwiązań technicznych zapewniających ochronę osób i
mienia, a zatem zmniejszających ryzyko stania się ofiarą przestępstwa, może
skutecznie przyczynić się do poprawy stanu bezpieczeństwa i porządku
publicznego. Dlatego też jednostki samorządu terytorialnego (szczególnie
gminnego i powiatowego), realizujące zadania w tym zakresie i odpowiedzialne za
stan bezpieczeństwa na administrowanych przez nie obszarach, powinny stać się
ważnym partnerem w działaniach podejmowanych w toku realizacji zadania
„Wypracowanie mechanizmów współdziałania służb nadzorowanych przez Ministra
Spraw Wewnętrznych i Administracji z jednostkami samorządu terytorialnego,
firmami ubezpieczeniowymi oraz podmiotami zajmującymi się ochroną osób i mienia
w organizacji działań mających na celu propagowanie rozwiązań technicznych
zmniejszających ryzyko stania się ofiarą przestępstwa” jako elementu Programu
BEZPIECZNA POLSKA.
Przedmiotem działania w zakresie problematyki
wyżej wymienionego zadania powinno być przede wszystkim współdziałanie komend
powiatowych/miejskich Policji z jednostkami samorządu terytorialnego oraz
podmiotami komercyjnymi świadczącymi usługi w branży ochrony osób i mienia.
Dlatego też w kontekście współpracy Policji i
samorządu terytorialnego należy mówić o ścisłym
określeniu wspólnych działań, jakie mogą podejmować te podmioty w zakresie
propagowania w społecznościach lokalnych technicznych środków zmniejszających
ryzyko stania się ofiarą przestępstwa. Wstępnie w zakresie realizacji
omawianego zadania można zarysować trzy płaszczyzny uczestnictwa jednostek
samorządu terytorialnego: we wzajemnych szkoleniach, w edukacji społeczeństwa
oraz w działaniach na rzecz ochrony zabytków.
Dobrą płaszczyzną współpracy zainteresowanych
podmiotów na poziomie lokalnym mogą się okazać powiatowe komisje bezpieczeństwa
i porządku. Proponuje się, aby w powiatowych programach zapobiegania
przestępczości oraz porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli znalazły
swoje miejsce zadania z zakresu propagowania rozwiązań dotyczących ochrony osób
i mienia. Do współdziałania w opracowaniu programów w tej części warto zaprosić
przedstawicieli firm ochrony osób i mienia oraz firm ubezpieczeniowych.
Znaczący głos w ramach opracowania programu winni mieć również przedstawiciele
samorządu gminnego, wchodzący w skład komisji.
Policja
realizuje program szkoleń funkcjonariuszy w zakresie wyłudzeń odszkodowań
komunikacyjnych na kursie podstawowym w części profilowanej
operacyjno–dochodzeniowej oraz ruchu drogowego, a także na kursach
specjalistycznych. Kursy te są prowadzone w blokach obejmujących takie
zagadnienia, jak: taktyka prowadzenia czynności wykrywczych oszustw,
przestępstwa związane z działalnością ubezpieczeniową, przestępstwa przeciwko
obrotowi gospodarczemu i przestępstwa kryminalne.
Do szkoleń proponowanych w
niniejszym dokumencie proponuje się włączenie przedstawicieli samorządu
powiatowego, strażników gminnych (miejskich), przedstawicieli firm fizycznej i
technicznej ochrony osób i mienia oraz ubezpieczeniowych i realizację szkoleń z
uwzględnieniem przedstawionych poniżej założeń. W znacznym stopniu usprawniłoby
to pracę Policji nie tylko na etapie wykrywczym, ale również w zakresie szeroko
pojętej prewencji. Pozwoliłoby to również na bieżącą wymianę informacji
chociażby na temat sposobu i okoliczności działania sprawców. Biorąc pod uwagę
zadania określone dla szkół policyjnych, realizacja przedmiotowych szkoleń dla innych podmiotów jest uzależniona od
liczby ewentualnych uczestników i odpowiedniego przygotowania kadry
dydaktycznej.
Sposób przeprowadzenia szkolenia będzie ustalany w drodze
porozumienia na poziomie wojewódzkim. Proponuje się, aby inicjatywa należała do
podmiotów zainteresowanych szkoleniem w zakresie konkretnej problematyki.
Tematyka szkoleń
powinna obejmować:
1.
dla pracowników firm
ubezpieczeniowych:
1.
zagadnienia prawne,
2.
praktykę i
doświadczenia, w tym model postępowania osób dokonujących wyłudzeń w relacjach
z Policją, ubezpieczycielem (fikcyjne kradzieże pojazdów i fikcyjne wypadki), z
naciskiem na ukazanie związków między zabezpieczeniami technicznymi a
wyłudzeniami odszkodowań,
3.
aspekty psychologiczne,
np. w jaki sposób rozpoznać oszusta (typowe modele zachowań, reakcji), sposób
podejścia do poszkodowanego (informowanie o procedurze postępowania),
4.
wyłudzenia odszkodowań
w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych,
5.
znaczenie technicznej
ochrony osób i mienia,
2.
dla agencji ochrony
osób i mienia:
6.
zasady postępowania na
miejscu zdarzenia,
7.
zasady współpracy z
Policją przy ochronie imprez masowych,
8.
reakcja na zdarzenie
pracowników ochrony poza obiektem chronionym,
9.
ukazanie związków
między zabezpieczeniami technicznymi a wyłudzeniami odszkodowań,
3.
dla przedstawicieli
samorządu powiatowego i strażników gminnych (miejskich):
10.
promowanie i wdrażanie
rozwiązań urbanistycznych zapewniających bezpieczeństwo osób i mienia,
11.
wszystkie powyższe
tematy w zależności od potrzeb i zainteresowania.
Proponuje się następującą strukturę szkoleń:
1.
część teoretyczna:
wykłady przedstawicieli wszystkich stron (Policji, firm ubezpieczeniowych i
podmiotów z branży ochrony osób i mienia, ew. specjalistów zaproszonych z
zewnątrz),
2.
część praktyczna (dla
kadry niższego szczebla) w grupach mieszanych, złożonych z przedstawicieli
wszystkich stron, w formie studium przypadku, symulacji z podziałem na role,
dyskusji, komentarzy, itp.
Proponuje się następujący podział szkoleń:
1.
szkolenia dla kadry
wyższego szczebla (kadra policyjna od poziomu wojewódzkiego i kadra
zarządzająca podmiotów gospodarczych i samorządów ubezpieczycieli i firm
ochrony),
2.
szkolenia dla kadry
średniego i niższego szczebla (przedstawiciele samorządu powiatowego,
strażnicy gminni (miejscy), kadra policyjna do poziomu wojewódzkiego i
przedstawiciele firm ochrony osób i mienia oraz terenowych oddziałów firm
ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, ale także delegatów z central
zainteresowanych zakładów ubezpieczeń).
Proponuje się, aby szkolenia w możliwie jak najmniejszym
stopniu wiązały się z koniecznością ponoszenia nakładów finansowych, tzn., aby
prowadziły je osoby reprezentujące zainteresowane strony w zakresie swoich
obowiązków służbowych. Zaś odbiorca szkolenia ponosić będzie jego koszty
organizacyjne i zapewni zaplecze techniczne. Należy jednak dopuścić możliwość
angażowania dodatkowych nakładów np. na opłacenie wykładowców z zewnątrz,
pomoce naukowe, itp. głównie przez firmy ubezpieczeniowe i podmioty komercyjne
z branży ochrony osób i mienia. Jednak byłoby także pożądane, aby gminy i
powiaty uczestniczyły w finansowaniu organizacji tychże szkoleń oraz okazały
pomoc w pozyskaniu do ich realizacji ww. podmiotów gospodarczych.
Problematyka
ta obejmuje trzy grupy zagadnień. Są to:
1.
edukacja społeczeństwa
w zakresie troski o własne bezpieczeństwo,
2.
edukacja pracowników
instytucji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych w zakresie genezy i analizy
przestępstw związanych z kradzieżą, włamaniem, zniszczeniem bądź uszkodzeniem
mienia (w aspekcie mienia ubezpieczonego), przestępstw przeciwko życiu i
zdrowiu, bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu (tzw. wyłudzeń lub prób
wyłudzeń odszkodowania, wypadków komunikacyjnych, kolizji drogowych i innych),
3.
propagowanie systemu
zabezpieczeń i rozwiązań technicznych zmniejszających ryzyko stania się ofiarą
przestępstwa.
Podczas prowadzenia w społecznościach lokalnych działań
edukacyjnych i informacyjnych w omawianym zakresie, należy zwrócić uwagę przede
wszystkim na uwrażliwienie ludzi na zachowania pozytywne i negatywne. Dużą rolę
mogą tu odegrać jednostki samorządu gminnego i powiatowego poprzez
wykorzystanie w procesie edukacji społeczeństwa nabytej w trakcie szkoleń
wiedzy strażników gminnych (miejskich) i policjantów.
Przez zachowania
pozytywne rozumie się właściwe zabezpieczanie mieszkań i domów, montowanie
i korzystanie z systemów alarmowych, zabezpieczanie samochodów zarówno na
parkingu jak i w czasie jazdy, tankowania, otwierania garażu itp. Należy też
wskazywać na potrzebę znajomości numerów telefonów alarmowych, właściwego
zabezpieczania portfeli, kart kredytowych itp.
Do zachowań
negatywnych należą takie zachowania, które stwarzają możliwość
sprowokowania agresji czy napadu, jak niedokładne zamykanie domów i samochodów,
brak dbałości o podstawowe środki bezpieczeństwa, pozostawianie dzieci bez
opieki itp.
Rozpowszechnianie
wiedzy na temat tzw. bezpiecznego zachowania może mieć miejsce na rozmaitych
imprezach plenerowych organizowanych dla społeczności lokalnych z udziałem
przedstawicieli samorządu terytorialnego, Policji oraz podmiotów gospodarczych
świadczących usługi zarówno w zakresie ubezpieczeń, jak również ochrony osób i
mienia. W tym celu można wykorzystać takie formy, jak prezentacja skuteczności
zabezpieczeń technicznych, rozdawanie ulotek, stoiska informacyjne, przy
których byłaby możliwość spotkania ze specjalistami z danej dziedziny (z
policjantem, pracownikiem firmy ubezpieczeniowej oraz firmy ochrony),
organizowanie konkursów wiedzy w omawianej dziedzinie itp.
Edukacja pracowników instytucji ubezpieczeniowych i
reasekuracyjnych w zakresie genezy i analizy przestępstw związanych z
kradzieżą, włamaniem, zniszczeniem bądź uszkodzeniem mienia, przestępstw
przeciwko życiu i zdrowiu, bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu, związków
między zabezpieczeniami technicznymi a wyłudzeniami odszkodowań oraz wyłudzeń
odszkodowań w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych powinna skutkować zarówno
podniesieniem poziomu wiedzy i
kompetencji pracowników instytucji ubezpieczeniowych w wyżej wymienionym zakresie (co z
kolei przyczyniłoby się do efektywniejszego zapobiegania i wykrywania zdarzeń
takich jak wyłudzenia odszkodowań), jak i pozyskaniem
firm ubezpieczeniowych do współpracy ze służbami porządku publicznego w
zakresie edukacji społeczeństwa w dziedzinie bezpieczeństwa osobistego i zapobieganiu
staniu się ofiarą przestępstwa, jak również z
podmiotami świadczącymi usługi w zakresie technicznego zabezpieczania mienia.
Elementem zachęcającym firmy ubezpieczeniowe do udziału w
inicjatywach związanych z realizacją Rządowego Programu Poprawy Bezpieczeństwa
Obywateli BEZPIECZNA POLSKA jest umożliwienie im korzystania z nazwy Programu w
akcjach informacyjnych i edukacyjnych realizowanych przez te podmioty.
Zgoda na korzystanie z nazwy Rządowego Programu Poprawy
Bezpieczeństwa Obywateli BEZPIECZNA POLSKA przez podmioty gospodarcze
świadczące usługi w zakresie branży ubezpieczeniowej oraz ochrony osób i mienia
jest wydawana dla tychże podmiotów zgodnie z § 2 pkt 2, § 3 i § 4 Zasad wyrażania zgody na korzystanie z nazwy
Programu Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli BEZPIECZNA POLSKA w programach
mających na celu poprawę bezpieczeństwa obywateli (zob. Załącznik 1).
Ponadto zgodnie z §5 Zasad… Minister
Spraw Wewnętrznych i Administracji określa formę i sposób wykorzystania nazwy
Programu.
Współpraca Policji z organizacjami z branży
ubezpieczeniowej oraz ochrony osób i mienia, jak również z konkretnymi
podmiotami gospodarczymi świadczącymi usługi w wyżej wymienionym zakresie, może
się odbywać zgodnie z niżej wymienionymi propozycjami:
1.
organizacja wzajemnych szkoleń (patrz podrozdział 3.1.),
2.
wspólne występowanie do społeczności lokalnych z rzetelnymi
informacjami odnośnie do skuteczności rozwiązań technicznych (alarmów, blokad
itp.),
3.
wypracowywanie wspólnej strategii w ramach województwa.
Podobne
działania jak w przypadku firm reasekuracyjnych i ubezpieczeniowych, powinny
zostać podjęte w przypadku firm
zajmujących się ochroną osób i mienia. Uczestnictwo w Rządowym Programie
Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli BEZPIECZNA POLSKA będzie okazją do promowania
aktywnych form ochrony indywidualnej, z naciskiem na wykorzystywanie środków
technicznych.
Zasady udzielenia zgody na korzystanie z nazwy Programu są
takie same, jak w przypadku firm ubezpieczeniowych (zob. podrozdział 3.2.2.).
Podobnie, jak w przypadku wspomnianych wcześniej podmiotów
z branży ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, celowe wydaje się włączenie firm z
branży ochrony osób i mienia do przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i
informacyjnym.
Do najważniejszych
tematów poruszanych podczas takich akcji powinny należeć:
1.
zasady zabezpieczenia
domów, mieszkań i samochodów przed kradzieżą, włamaniem czy zniszczeniem
mienia,
2.
propagowanie dobrowolnego
montażu instalacji alarmowych,
3.
organizowanie pomocy
sąsiedzkiej (polegającej głównie na obserwacji, pozostawieniu numeru telefonu
kontaktowego itp.), szczególnie w okresach urlopowych,
4.
zasady bezpiecznego
zachowania na imprezach masowych (stadiony, koncerty).
Wydaje się, iż najbardziej efektywne byłoby
połączenie wysiłków i środków wszystkich wymienionych podmiotów (Policji, firm
ubezpieczeniowych oraz firm ochrony osób i mienia). Tym bardziej, że
informowanie społeczności lokalnych o tym, jak wygląda cała sekwencja zdarzeń
(od np. kradzieży samochodu przez postępowanie policyjne, prokuratorskie i
ubezpieczyciela po zakończenie postępowań w każdej dziedzinie i wypłatę
odszkodowania) pomoże w uświadomieniu nie tylko trudności, jakie sprawia samemu poszkodowanemu stanie się ofiarą przestępstwa, ale również stopnia skomplikowania (a co za tym idzie i czasu trwania) procedur i postępowań, które muszą być
w takiej sytuacji przeprowadzone.
Zasady współpracy
pomiędzy służbami porządku publicznego a podmiotami gospodarczymi działającymi
w branży ochrony osób i mienia są określone w rozporządzeniu Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 1998 roku w sprawie określenia
szczegółowych zasad współpracy specjalistycznych uzbrojonych formacji
ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej obrony cywilnej i
strażami gminnymi (miejskimi). Jednakże zapisy przedmiotowego rozporządzenia
należy uznać za zbyt ogólnikowe i nie dostosowane do potrzeb. Ponadto
rozporządzenie to zobowiązuje do
nawiązania współpracy nie przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie
ochrony osób i mienia, ale kierowników jednostek chronionych przez
specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne. Zatem zakres tej współpracy jest
ograniczony jedynie do ochranianego obiektu. Ograniczenia wskazane powyżej nie
wynikają z delegacji ustawowej art. 47 ustawy o ochronie osób i mienia, lecz z
samego tekstu rozporządzenia.
W celu nowelizacji przedmiotowego rozporządzenia w roku 2004 zostaną
podjęte odpowiednie działania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
oraz Komendanta Głównego Policji przy współpracy z przedstawicielami branży
ochrony osób i mienia.
W celu umożliwienia podjęcia sprawnej współpracy pomiędzy Policją a
podmiotami z branży ochrony osób i mienia na bazie obecnie obowiązujących
uregulowań prawnych określa się następujące mechanizmy i zasady utrzymywania kontaktów roboczych:
1.
z powodu
istniejącego realnego zagrożenia zatrudniania w firmach ochroniarskich osób
posługujących się fałszywymi licencjami lub bezprawnie legitymującymi się
nieważnymi licencjami (utraconymi w wyniku cofnięcia lub zawieszenia praw) na
bazie istniejącego programu „Licencja” zostanie stworzona aplikacja, która
pozwoli na zamieszczenie na internetowych stronach Komendy Głównej Policji
wykazu osób aktualnie posiadających licencję. Korzystanie z bazy będzie wymagać
załogowania się zainteresowanego, co umożliwi sprawdzenie, czy koncesjonowani
przedsiębiorcy dokładają należytej staranności przy doborze pracowników (w
przypadku ujawnienia zatrudnienia pracownika bez wymaganej licencji). Baza ta
zostanie rozszerzona o wykaz podmiotów posiadających koncesje na świadczenie
usług w zakresie ochrony osób i mienia. Należy jednak podkreślić, iż
upublicznienie powyższych baz będzie mogło nastąpić po uchwaleniu wprowadzonych
do projektu ustawy o ochronie osób i mienia stosownych zapisów, pozwalających
na publikacje takich wykazów,
2.
do czasu
przyjęcia i realizacji rozwiązań systemowych w zakresie przyjmowania przez
Policję sygnałów z obiektów zabezpieczonych systemami alarmowymi, stworzenie
możliwości reakcji Policji na przekazany i zweryfikowany sygnał o zdarzeniu
poprzez utworzenie odrębnej linii telefonicznej (z możliwością identyfikacji
numeru abonenta dzwoniącego) dla banków i firm świadczących usługi w zakresie
tzw. monitoringu obiektów (dla konkretnych podmiotów) – pozwoli to na szybszą
reakcję na zgłoszenie, jak również bezpośrednie udzielanie Policji niezbędnych
informacji,
3.
na poziomie
województwa na warunkach przyjętych przez wszystkich zainteresowanych
udostępnianie przez Policję zainteresowanym firmom ubezpieczeniowym i
reasekuracyjnym danych statystycznych dotyczących trzech wybranych kategorii
przestępstw przeciwko mieniu (np. włamań do mieszkań, kradzieży pojazdów – do
uzgodnienia na poziomie województwa), w celu umożliwienia poprawy oceny stopnia
zagrożenia ubezpieczanego mienia.
Obecnie istnieją trzy
możliwe sfery współpracy firm ochrony osób i mienia z Policją, w których
niejednokrotnie na poziomie lokalnym, np. powiatowym, rozwijają się efektywne
kontakty zainteresowanych podmiotów. Są to:
1.
wymiana
informacji o zdarzeniach,
2.
współdziałanie
w zabezpieczaniu imprez,
3.
współpraca
przy zabezpieczeniu miejsc popełnienia przestępstwa.
Jednak podjęcie bardziej konkretnego współdziałania jest utrudnione
przez brak zapisów w obowiązującym ustawodawstwie, które określałyby ramy
wspólnych przedsięwzięć. Prace nad projektem nowelizacji zostaną podjęte przez
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w roku 2004. W Rozdziale 2
przedstawiono obowiązujące przepisy prawne.
Przestępstwa przeciwko zabytkom często niosą skutek w
postaci nieodwracalnych strat w dziedzictwie narodowym. Skuteczna walka z tego
typu zjawiskami wymaga zaangażowania nie tylko służb porządku publicznego, ale
i innych podmiotów, m.in. organów samorządowych i firm ubezpieczeniowych.
W czerwcu 1999 roku na spotkaniu w Muzeum Narodowym przyjęto wytyczne,
które miały doprowadzić do poprawy stanu ochrony zabytków. Głównym problemem
była kwestia zbliżenia stanowisk zainteresowanych podmiotów i wypracowania form
oraz zasad usprawniania ochrony zabytków przez właściwe instytucje na szczeblu
centralnym, wojewódzkim i powiatowym.
Zaproponowane wówczas rozwiązania należy uznać za optymalne.
Dodatkowym atutem jest fakt, że przez minione cztery lata (tj. od momentu
sformułowania „Założeń dotyczących poprawy ochrony obiektów muzealnych
sakralnych oraz innych obiektów, w których są zgromadzone dobra kultury
narodowej na szczeblu centralnym, wojewódzkim i powiatowym” w roku 1999) były
podejmowane inicjatywy w ramach omawianego programu. Wydaje się, zatem, że
celową będzie kontynuacja pracy w oparciu o założenia przyjęte w roku 1999 z
rozszerzeniem o podmioty, które wezmą udział w realizacji założeń niniejszego
dokumentu (zob. Załącznik nr 2).
Ponadto proponuje się włączenie wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego będących organizatorami instytucji kultury w przygotowywanie
szkoleń dla osób biorących udział w „Programie poprawy ochrony obiektów
muzealnych i sakralnych oraz innych obiektów, w których są gromadzone dobra
kultury narodowej” oraz szkoleń dla osób i instytucji będących grupami ryzyka w
związku z zagrożeniem przestępczością przeciwko zabytkom.
Obowiązkiem organów samorządu terytorialnego jest – zgodnie z art.
87 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – tworzenie na okres
czterech lat wojewódzkich, powiatowych lub gminnych programów opieki nad
zabytkami. Mogą one, zatem w toku realizacji tego zadania występować do
właścicieli zabytków lub osób nimi zarządzających z propozycjami przeszkolenia
osób odpowiedzialnych bezpośrednio za zabezpieczenie zabytków oraz stosowania
nowoczesnych systemów zabezpieczeń.
Współdziałanie
nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji służb porządku
publicznego z jednostkami samorządu terytorialnego, firmami ubezpieczeniowymi
oraz podmiotami zajmującymi się ochroną osób i mienia w organizacji działań
mających na celu propagowanie rozwiązań technicznych zmniejszających ryzyko
stania się ofiarą przestępstwa jest pomyślane jako zadanie permanentne,
realizowane przez międzyinstytucjonalne zespoły wojewódzkie, usytuowane przy
komendach wojewódzkich Policji. Poniżej prezentujemy model pracy wyżej
wymienionych zespołów oraz metodę monitorowania ich pracy.
Wojewódzkie
zespoły wypracowujące metody i założenia w zakresie przedmiotowego zadania
winny spotykać się cyklicznie. Wydaje się, że istotny wkład w prace tych
gremiów mogłyby wnieść funkcjonujące na terenie danego województwa powiatowe
komisje bezpieczeństwa i porządku.
Do zadań zespołów należałoby:
1.
aktywizacja
tych wszystkich podmiotów z terenu województwa, które podejmują działalność w
zakresie porządku publicznego (tj. jednostek samorządu terytorialnego wraz ze
strażami gminnymi/miejskimi, firm ubezpieczeniowych, podmiotów gospodarczych
świadczących usługi w zakresie fizycznej i technicznej ochrony osób i mienia,
Policji, organizacji pozarządowych),
1.
realizacja
zapisów odnośnie szkoleń dla zainteresowanych podmiotów, tj. strażników
gminnych (miejskich), pracowników firm ochrony osób i mienia, firm
ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych oraz funkcjonariuszy Policji,
2.
wypracowanie
form współpracy w zakresie edukacji społeczeństwa,
3.
przyjęcie
wytycznych, na bazie których będą mogły później pracować robocze grupy
powiatowe i gminne (których członkami mogą być m.in. przedstawiciele
powiatowych komisji bezpieczeństwa i porządku), przygotowujące lokalne
strategie będące odpowiedzią na problemy w zakresie porządku publicznego danego
powiatu czy gminy,
4.
coroczne
składanie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji sprawozdań z pracy
zespołów i realizacji założeń przedmiotowego zadania. W oparciu o te informacje
w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji będą opracowywane raporty na
temat sytuacji w całym kraju.
Praca zespołów mogłaby się odbywać metodą cyklicznych konferencji
wojewódzkich. Rolę koordynującą pełnić winien właściwy wojewoda.
Na poziomie
wojewódzkim proponuje się stworzenie platformy dla wszystkich instytucji i
podmiotów działających w sferze szeroko rozumianego bezpieczeństwa w celu
umożliwienia wymiany doświadczeń oraz wypracowania skuteczniejszych metod w
zakresie ochrony porządku publicznego.
Jedną z form wypracowania założeń i metod współpracy może być
konferencja poświęcona współdziałaniu Policji i innych instytucji
odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne z podmiotami świadczącymi usługi w
zakresie ochrony osób i mienia i zaproszenie do udziału w niej:
1.
przedstawicieli samorządu
powiatowego i straży gminnych (miejskich),
2.
reprezentantów izb i
stowarzyszeń zrzeszających podmioty świadczących usługi w zakresie ochrony osób
i mienia, działających na terenie województwa;
3.
przedstawicieli innych
podmiotów działających w sferze porządku publicznego (np. fundacji i
stowarzyszeń),
4.
przedstawicieli nie
zrzeszonych podmiotów wykonujących usługi w zakresie ochrony osób i mienia na
terenie danego województwa.
Celem
konferencji powinno być:
5.
wypracowanie spójnej
koncepcji współdziałania Policji z podmiotami pozapolicyjnymi działającymi w
sferze bezpieczeństwa i porządku publicznego, zmierzającej do zapewnienia
pożądanego stanu na poziomie lokalnym, odpowiadającej problemom danego regionu,
6.
aktywizacja podmiotów
pozapolicyjnych działających w sferze usług bezpieczeństwa pod kątem realizacji
dodatkowych zadań z zakresu zapobiegania przestępczości, w tym na rzecz
społeczności lokalnej,
7.
zintegrowanie
maksymalnej ilości podmiotów realizujących ustawowe zadania w sferze
bezpieczeństwa i porządku publicznego do systemu bezpieczeństwa na terenie
województwa.
Na poziomie wojewódzkim proponuje się ponadto organizowanie
cyklicznych spotkań z udziałem przedstawicieli jednostek samorządu
terytorialnego, komendantów powiatowych Policji oraz przedstawicieli instytucji
i podmiotów akceptujących wytyczne przyjęte w trakcie konferencji i
oceniających realizację jej celów.
Organem
inicjującym i koordynującym na poziomie województwa będzie – zgodnie ze swoimi
kompetencjami i właściwością – wojewoda, przy pomocy komendanta wojewódzkiego
Policji. Komendant wojewódzki Policji powinien bowiem
– z racji realizowanych zadań i kompetencji – zapewniać wojewodzie obsługę w
realizacji przedmiotowych zadań.
Monitorowanie
pracy konferencji wojewódzkich będzie spoczywać na Ministrze Spraw Wewnętrznych
i Administracji.
W celu realizacji niniejszych wytycznych oraz rozwiązywania
problemów wynikłych w toku prac, na terenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji organizowane będą spotkania robocze przedstawicieli
zainteresowanych stron.
§ 1.
1. Za zgodą
Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zwanego dalej „Ministrem”,
instytucje publiczne i organizacje pozarządowe mogą korzystać z nazwy Programu
Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli „Bezpieczna Polska” w programach mających na
celu poprawę bezpieczeństwa obywateli oraz mieszczących się w zakresie zadań
realizowanych przez Ministra w ramach programu „Bezpieczna Polska”.
§ 2.
1. Prawa do
korzystania z nazwy Programu Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli „Bezpieczna
Polska” nie posiadają przedsiębiorcy, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Opracowane
przez Ministra w celu propagowania rozwiązań technicznych zmniejszających
ryzyko stania się ofiarą przestępstwa „mechanizmy
współdziałania nadzorowanych służb z jednostkami samorządu terytorialnego,
firmami ubezpieczeniowymi oraz podmiotami zajmującymi się ochroną osób i
mienia” – wynikające z programu „Bezpieczna Polska” – mogą określić odrębne
zasady korzystania z nazwy programu „Bezpieczna Polska” przez firmy
ubezpieczeniowe oraz podmioty zajmujące się ochroną osób i mienia.
§ 3.
Wniosek o
wyrażenie zgody na korzystanie z nazwy programu „Bezpieczna Polska” instytucja
publiczna lub organizacja pozarządowa składa w formie pisemnej. Wniosek
powinien zawierać w szczególności:
1.
projekt (opis)
programu,
2.
informacje
dotyczące statusu prawnego podmiotu, zakresu prowadzonej działalności i
dotychczas podejmowanych inicjatyw na rzecz bezpieczeństwa obywateli,
3.
sposób i formę
wykorzystania nazwy programu „Bezpieczna Polska”.
§ 4.
Minister wyraża
zgodę, o której mowa, w § 1, jeżeli:
1.
pozytywnie
oceni przedstawiony program,
2.
przedstawiony
program jest zgodny z ogólnymi założeniami programu „Bezpieczna Polska”,
3.
przedstawiony
program mieści się w zakresie zadań realizowanych przez Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji,
4.
instytucja
publiczna lub organizacja pozarządowa realizująca program daje gwarancję
rzetelności.
§ 5.
Minister
wyrażając zgodę na korzystanie z nazwy Programu Poprawy Bezpieczeństwa Obywateli
„Bezpieczna Polska” określa również formę i sposób jej wykorzystania (np.
poprzez umieszczenie na pierwszej stronie publikacji o charakterze
edukacyjno-profilaktycznym hasła „z serii programu Bezpieczna Polska”, czy
znaku graficznego kojarzącego się z programem „Bezpieczna Polska”).
1.
CEL
Powyższe założenia są kontynuacją przyjętego
programu prowadzącego do poprawy stanu ochrony dóbr kultury narodowej oraz
ustaleń dokonanych na spotkaniu dnia 29 czerwca 1999r. w Muzeum Narodowym.
Zasadniczy cel stanowi natomiast potrzeba zbliżenia stanowisk i wypracowania
form i zasad usprawnienia ochrony dóbr kultury przez zainteresowanie instytucje
na szczeblu centralnym, wojewódzkim i powiatowym.
2.
UC
Uczestnikami powinny być wytypowane osoby
poszczególnych instytucji merytorycznie odpowiedzialne za powyższą tematykę.
1. Na szczeblu centralnym przedstawiciele:
1. Komendy Głównej Policji,
2. Ministerstwa Kultury i Sztuki,
3. Episkopatu Polski,
4. Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych,
5. Głównego Urzędu Ceł,
6. Inspekcji Celnej
7. Państwowej Straży Pożarnej,
8. Straży Granicznej,
9. Polskiej Izby Ubezpieczeń.
1.
Na szczeblu województwa głównie
przedstawiciele:
1. komendy wojewódzkiej Policji,
2. kurii biskupiej,
3. wojewódzki konserwator zabytków,
4. komendy wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej.
2.
Na szczeblu powiatu głównie
przedstawiciele:
1.
komendy powiatowej Policji,
2.
kościołów parafialnych,
3.
dyrektorzy, kustosze muzeów, galerii,
bibliotek,
4.
komendy powiatowej Państwowej Straży
Pożarnej.
Ponadto w
organizowane grupy robocze na szczeblu wojewódzkim i powiatowym powinni
wchodzić przedstawiciele w zależności od rejonu kraju: inspekcji celnej, straży
granicznej, firm ubezpieczeniowych.
3.
SPOSÓB REALIZACJI
Przedsięwzięcie to
powinno być realizowane na czterech równorzędnych płaszczyznach:
1. Zorganizowanie na
terenie województwa i powiatu grup roboczych, w skład, których wejdą
odpowiedzialni za tematykę ochrony dóbr kultury przedstawiciele powyższych
instytucji.
Zadaniem grup
roboczych będzie ustalenie sposobu zorganizowania grupy, terminów spotkań i
zasad współpracy.
1.
Określenie na podległym terenie stanu
zagrożenia przestępczością związaną z dobrami kultur:
1.
ustalenie na terenie działania
wszystkich obiektów, w których znajdują się dobra kultury,
2.
ocena ilości i wartości dzieł sztuki
znajdujących się w obiektach,
3.
wytypowanie obiektów najbardziej
zagrożonych,
4.
dokonanie analizy zdarzeń przestępczych związanych
z dobrami kultury i opracowanie procedur zapobiegania takim zdarzeniom,
5.
otoczenie szczególną opieką i
nadzorowanie dóbr kultury o największej wartości historycznej i kulturowej w
czasie pokoju oraz miejsca ukrycia dóbr kultury na wypadek wojny.
2.
Określenie stanu zabezpieczenia
wytypowanych obiektów o szczególnym zagrożeniu:
1.
wytypowanie obiektów podlegających
obowiązkowej ochronie i obiektów szczególnie zagrożonych z uwzględnieniem
możliwości ich ochrony przez samych zainteresowanych,
2.
zorientowanie się w stanie aktualnego
zabezpieczenia wytypowanych obiektów oraz możliwości finansowych dokonania ich
zabezpieczenia,
3.
nadzorowanie procesu stałej aktualizacji
planów ochrony dóbr kultury.
3.
Faktyczna realizacja przyjętych i
wprowadzonych założeń:
1.
na szczeblu powiatowym:
1.
opracowanie harmonogramu działań na
szczeblu powiatowym w zakresie przyjętych założeń na szczeblu wojewódzkim,
2.
bezpośrednia realizacja przyjętych
założeń na terenie powiatu poprzez wzajemną współpracę zainteresowanych
instytucji,
3.
zgłaszanie szczeblowi wojewódzkiemu uwag
co do problemów z realizacją przyjętych kierunków działań,
2.
na szczeblu wojewódzkim:
1.
opracowanie
harmonogramu działań na szczeblu wojewódzkim w zakresie przyjętych założeń,
2.
wdrożenie form i metod ochrony dóbr
kultury w realizację założeń,
3.
opracowanie szczegółowego harmonogramu
ochrony zagrożonych obiektów,
4.
zgłaszanie grupie roboczej działającej
na szczeblu centralnym postulatów mogących usprawnić zasady ochrony poprzez
zwracanie uwagi na obszary stwarzające trudności w realizacji,
3.
na szczeblu
centralnym:
1.
w oparciu o uzyskane informacje ze
szczebla wojewódzkiego ocena zastosowania przyjętych kierunków działań w skali
kraju,
2.
wymiana informacji pomiędzy instytucjami
działającymi na szczeblu centralnym w zakresie spójności działań podejmowanych
na szczeblach wojewódzkim i powiatowym,
3.
na podstawie posiadanych informacji ze
szczebla powiatowego i wojewódzkiego dokonywanie wnikliwej analizy przyjętych
strategii działania oraz podejmowanie kroków mających na celu dotarcie do
wszystkich stwarzających trudności obszarów realizacji założeń.
Przedstawione założenia pozostaną pod stałym nadzorem grupy
działającej na szczeblu centralnym.