TRZĘSIENIE ZIEMI

POSTĘPOWANIE W RAZIE TRZĘSIENIA ZIEMI

OPUŚĆ DOM (MIESZKANIE):

- wyłącz instalację gazową, elektryczną, wodną,

- zabierz ze sobą dokument tożsamości i inne ważne dokumenty, żywność, koce, odzież, pieniądze,

- zadbaj o to, aby dom opuścili wszyscy domownicy oraz sąsiedzi,

- zachowaj szczególną ostrożność – uwaga na stropy, klatki schodowe,

- o ile nie możesz opuścić budynku (mieszkania) drzwiami wyjściowymi przez klatkę schodową z powodu zagrożenia lub innych przeszkód, uciekaj przez okno lub okna sąsiadów, jeśli to możliwe,

GDY NIE MASZ MOŻLIWOŚCI OPUSZCZENIA DOMU:

- wywieś w oknie białe prześcieradło lub obrus – jako znak dla ratowników, że potrzebujesz pomocy,

GDY JESTEŚ UNIERUCHOMIONY (PRZYSYPANY):

- nawołuj pomocy, stukaj w lekkie elementy metalowe – ułatwi ratownikom lokalizację.

GDY OPUŚCIŁEŚ DOM (MIESZKANIE):

- powiadom kierującego akcją ratowniczą o osobach z rodziny i sąsiadach, którzy zostali jeszcze w pomieszczeniach budynku oraz o osobach, które aktualnie i na pewno przebywają poza domem (w pracy, szkole, itp.),

- jeśli posiadasz informacje pomocne w akcji ratowniczej, przekaż je niezwłocznie służbie ratowniczej,

- nie przeszkadzaj w pracy ratownikom,

- nie wracaj na miejsce katastrofy, ani nie wchodź do uszkodzonego wypadkiem budynku bez zezwolenia służb budowlanych, które określą czy takie wejście jest bezpieczne,

- o ile doznałeś obrażeń (jesteś ranny) zgłoś się do punktu pomocy medycznej,

- zgłoś swoje potrzeby do punktu pomocy społecznej lub władz terenowych,

- dalej postępuj zgodnie z zaleceniami władz miasta, gminy.

INFORMACJA

ZAKŁAD SEJSMOLOGII Instytutu Geofizyki PAN ul. Ks. Janusza 64, 01-452 Warszawa /www.seis.igf.edu.pl/

W dniu 21 września 2004 r. wystąpiły dwa odczuwalne wstrząsy sejsmiczne na Warmii, Mazurach i Pomorzu. Wstrząs ten został zarejestrowany przez wszystkie polskie obserwatoria sejsmologiczne.

Wstrząs pierwszy o godzinie 11:05 UTC - 13:05 czasu lokalnego został zlokalizowany przez Europejskie centrum sejsmologiczne ORFEUS/EMSC w pozycji 54.83N, 19.71E. Wstępna lokalizacja z polskich obserwatoriów wypada podobnie. Głębokość wstrząsu wymaga dokładniejszego opracowania.

Magnituda - (wielkość trzęsienia ziemi) zjawiska podana przez ORFEUS/EMSC wyniosła 4.8. Z poszczególnych obserwatoriów waha się ona od 4.5 do 5.2; z obserwatoriów polskich wynosi 5.0 - 5.2.

Wstrząs drugi o godzinie, 13:32 UTC - 15:32 czasu lokalnego został zlokalizowany przez ORFEUS/EMSC w pozycji 54.77N, 19.94E. Głębokość podano na 10 km, co oznacza w praktyce, że wstrząs był 10 km lub płytszy (z uwagi na zmienność powierzchniowych warstw Ziemi lokalizacja pionowa płycej niż 10 km wymaga dokładnego rozważenia warstw geologicznych).

Magnituda zjawiska podana przez ORFEUS/EMSC wyniosła 5.0. Z polskich obserwatoriów wynosi ona 5.2 do 5.7.

Wstrząs ten jest największym zjawiskiem sejsmicznym kiedykolwiek odnotowanym na terenach północnej Polski.

Ponadto po drugim zjawisku zaobserwowano wstrząsy następcze, słabsze, wykrywalne tylko przez przyrządy.

W Województwie Podlaskim nikt z mieszkańców nie odniósł obrażeń nie stwierdzono zagrożeń dla dalszej działalności funkcjonowania obiektów.

DEFINICJA

Trzęsienie ziemi jest jednym z najbardziej niszczycielskich zjawisk naturalnych. Jego siła może nawet 10000 razy przewyższyć siłę bomby atomowej zrzuconej na Hiroszimę w 1945 r.

Podczas trzęsienia ziemi w zależności od jego siły, podłoże może łagodnie falować lub gwałtownie unosić się w górę i w dół. Czasami zdarzają się poziome przesunięcia gruntu. Zjawisko to trwa zazwyczaj od kilku sekund do nawet kilku minut. Często głównemu wstrząsowi towarzyszą tzw. wstrząsy wtórne, z których każdy jest słabszy od poprzedniego. Nie oznacza to jednak, że wstrząsy wtórne są mniej groźne. Potrafią one dokonać nawet większych zniszczeń niż główny wstrząs.

Największe naturalne trzęsienie ziemi zdarzyło się w Polsce dnia 5 czerwca 1443 roku Epicentrum tego wstrząsu zlokalizowano w Sudetach. O jego wielkości świadczyły poważne szkody w budynkach Wrocławia i Krakowa, a o rozległości liczne notatki w kronikach czeskich, morawskich, śląskich i polskich. O tym trzęsieniu  Jan Długosz napisał:

"wieże i gmachy waliły się na ziemię
rzeki powystępowały z łożysk,
a ludzie nagłym strachem zdjęci 
od zmysłów i rozumu odchodzili"

POMIARY

Skala Richtera jest oparta na pomiarach fal sejsmicznych i używana do określania wielkości trzęsienia ziemi w jego epicentrum. Wielkość trzęsienia ma charakter subiektywny i jego ocena daje różne wyniki w różnych miejscach dla tego samego trzęsienia ziemi. Skala została nazwana na cześć amerykańskiego sejsmologa Charlesa Richtera. Jest to tzw. skala otwarta, co oznacza, że nie ma określonej górnej granicy tej skali. Wielkość trzęsienia ziemi jest funkcją całkowitej ilości wyzwalanej energii, a każdy stopień w skali Richtera odpowiada dziesięciokrotnemu zwiększeniu energii w stosunku do poprzedniego stopnia.

Skala Mercallego jest używana do mierzenia intensywności (natężenia) trzęsienia ziemi na podstawie widocznych skutków trzęsienia. Jej nazwa pochodzi od włoskiego sejsmologa Giuseppe Mercallego (1850-1914). Intensywność jest wielkością subiektywną, ocenianą na podstawie obserwowanych zjawisk i zmienia się zależnie od miejsca przy tym samym trzęsieniu ziemi.

WARTOŚĆ
INTENSYWNOŚCI

OPIS

I

WYKRYWANE TYLKO PRZEZ PRZYRZĄDY.

II

ODCZUWANE PRZEZ ODPOCZYWAJĄCYCH LUDZI.

III

ODCZUWANE W BUDYNKACH: KOŁYSZĄ SIĘ WISZĄCE PRZEDMIOTY;

WRAŻENIE JAK PRZY BLISKIM RUCHU ULICZNYM.

IV

WRAŻENIE JAK PRZY CIĘŻKIM RUCHU ULICZNYM; STOJĄCE SAMOCHODY KOŁYSZĄ SIĘ; STUKAJĄ OKNA, NACZYNIA I DRZWI; DREWNIANE RAMY OKIENNE I FRAMUGI SKRZYPIĄ.

V

ODCZUWANE NA DWORZE; ŚPIĄCY LUDZIE BUDZĄ SIĘ; WYLEWAJĄ SIĘ PŁYNY; OTWIERAJĄ SIĘ DRZWI.

VI

ODCZUWANE PRZEZ WSZYSTKICH; LUDZIE CHWIEJĄ SIĘ; TŁUKĄ SIĘ SZYBY; DRZEWA I KRZEWY SZUMIĄ; PĘKA SŁABY TYNK.

VII

TRUDNO USTAĆ NA NOGACH; WSTRZĄSY ODCZUWANE PRZEZ KIEROWCÓW SAMOCHODÓW;

SPADA TYNK, OBLUZOWANE CEGŁY, GLAZURA, KOMINY; DZWONIĄ DZWONY.

VIII

WSTRZĄSY PRZESZKADZAJĄ W PROWADZENIU SAMOCHODÓW; ROZPADAJĄ SIĘ NIEKTÓRE KONSTRUKCJE KAMIENIARSKIE;

PRZEWRACAJĄ SIĘ WIEŻE; Z DRZEW ODŁAMUJĄ SIĘ GAŁĘZIE, W WILGOTNEJ ZIEMI UKAZUJĄ SIĘ SZCZELINY.

IX

OGÓLNA PANIKA; POWAŻNE USZKODZENIA BUDYNKÓW; PĘKAJĄ PODZIEMNE RURY;

POWSTAJĄ SZCZELINY I WYSTĘPUJE ZAPADANIE SIĘ ZIEMI.

X

ZNISZCZENIE WIĘKSZOŚCI BUDYNKÓW, OSUNIĘCIA SIĘ ZIEMI;

Z KANAŁÓW WYRZUCANA JEST WODA.

XI

WYGINAJĄ SIĘ SZYNY; CAŁKOWITE ZNISZCZENIE PODZIEMNYCH RUR.

XII

PRAWIE CAŁKOWITE ZNISZCZENIE; PRZEMIESZCZENIA SKAŁ;

PRZEDMIOTY WYLATUJĄ W POWIETRZE.

 

OGRANICZANIE ZNISZCZEŃ

Najpewniejszym sposobem na zminimalizowanie ilości ofiar DUŻEGO trzęsienia ziemi byłaby ewakuacja wszystkich ludzi z zagrożonych obszarów, jednak ze względu na postępujący wzrost zaludnienia takie rozwiązanie jest praktycznie niemożliwe.

Nie da się również ewakuować ludności bezpośrednio przed wstrząsem, ponieważ nadchodzi on niespodziewanie. Nawet gdyby istniały wyraźne znaki wskazujące na zbliżające się trzęsienie ziemi, to w przypadku wielkich miast i tak nie starczyłoby czasu żeby zapewnić bezpieczeństwo wszystkim.

Na razie prowadzi się badania nad zapobieganiem trzęsieniom poprzez rozładowanie naprężeń w skałach. Próbuje się wywołać niewielkie kontrolowane trzęsienia, jeśli można w ogóle mówić o jakiejkolwiek kontroli w tym przypadku. Architekci pracują nad budynkami odpornymi na wstrząsy sejsmiczne, zbudowane na specjalnych fundamentach i z materiałów mogących wytrzymać ogromne naprężenia.

W wielkich miastach narażonych na wstrząsy tektoniczne prowadzi się ćwiczenia mieszkańców, dzięki którym każdy wie jak ma się zachować podczas trzęsienia. Szczególnie niebezpieczne są pożary spowodowane przez wybuchy gazu z uszkodzonych przewodów. Jeśli zostaną uszkodzone wodociągi, pożary mogą rozprzestrzeniać się kilka dni zwiększając liczbę ofiar.

Pomimo tego, że naukowcy robią wszystko, co w ich mocy, aby przewidzieć nadchodzące wstrząsy, jak na razie ludzie wciąż przegrywają, kiedy nadchodzi wielkie trzęsienie ziemi

STACJA POMIARU W SUWAŁKACH

 

 

 

Szerokość geogr.: 54.0125 N, Długość geogr.: 23.1808 E
Wys. npm: 152 m, Głębokość: 3 m
Sejsmometry typu: STS-2/VBB z obudowa GEOFON
System akwizycji danych: Quanterra Q380 ADC
Format danych: miniseed
Zapis: ciągłe dane cyfrowe z trzech składowych o częstości próbkowania 20 Hz
Działa od 5 listopada 1995

 

Opis stacji:

Czujnik STS-2 jest umieszczony w specjalnej obudowie na betonowej podłodze bunkra o wymiarach 2x2 m, 3 m poniżej powierzchni gruntu. Bunkier jest przykryty od góry około metrową warstwą ziemi. Lokalizacja nie jest specjalnie dobra dla wysokich częstotliwości z przyczyn geologicznych. Tartak w odległości ok 3 km wytwarza drgania zagłuszające wysokie częstości po kilka godzin w niektóre dni robocze. Odległość od najbliższych drzew wynosi ok 100 m.

Przetwarzanie danych:

Stacja pracuje w sieci GEOFON. Linia telefoniczna fragmenty danych są przesyłane do Warszawy. Dane ciągłe zapisywane są na taśmach i wysyłane do Warszawy poczta. Dane analizowane i archiwizowane są w Instytucie Geofizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, a kopie przesyłane do GeoForschungsZentrum Potsdam.